منصوره اتحاديه و سعيد روحى

13

در محضر شيخ فضل الله نورى ، اسناد حقوقى عهد ناصرى ( فارسى )

10 . معاملات با شرط فسخ 11 . معاملات اقساطى [ سند شمارهء 195 ] . 12 . معاملات شرطى 13 . معاوضه 14 . بخشش مهريه [ سند شمارهء 179 ] . 15 . توافق‌نامه 16 . اقرارنامه 17 . شرط براى محلل بررسى و غور در فحواى اين اسناد فوايد زياد اجتماعى و اقتصادى و تاريخى و جغرافيايى دارد . ذكر القاب هريك از طبقات اجتماعى آن زمان از جمله فوايدى است كه به جز نكات و اطلاعات حقوقى مىتوان در تشريح و تبيين تاريخ اجتماعى عصر قاجار از آنها بهره برد . كلا اسناد اين دفتر را مىتوان از جهات مختلف تقسيم‌بندى نمود : از حيث طبقات اجتماعى ، گروه‌هاى برجسته و فرادست اجتماعى به خوبى از طبقات فرودست و تهىدست تفكيك شده‌اند . از جهت انتساب به مناطق مختلف جغرافيايى و اطلاعاتى كه دربارهء روستاها و شهرهاى گوناگون در آن ذكر شده است چنان كه بيشتر مراجعان به شيخ را ساكنان مناطق شمالى كشور يا مازندرانىهاى مقيم تهران تشكيل مىدهند . از نظر اجتماعى و تاريخى نام بسيارى از رجال وقت و محل سكونت و مدارج علمى آنان در اين دفتر مندرج است و از اين طريق مىتوان نفوذ اجتماعى و حيثيت و شؤن آنان را معين نمود . از رجال و افراد نامورى كه نامى از آنان در اين دفتر به ميان آمده مىتوان از اشخاص ذيل نام برد : ميرزا نصر اللّه خان نورى [ سند شمارهء 214 ] ، ميرزا محمّد حسين مستوفى نورى [ سند شمارهء 267 ] ، عليقلى بيك جلودار كجورى الاصل [ سند شمارهء 270 ] ، ملا باقر كجورى [ سند شمارهء 299 ] ، محمد كجورى [ سند شمارهء 472 ] ، زين العابدين نورى [ سند شمارهء 473 ] ، ميرزا آقا خان نورى [ لابد صدر اعظم معروف ناصر الدين شاه سند شمارهء 479 ] ، حاج ميرزا احمد نورى [ سند شمارهء 315 ] ، كربلايى غلامعلى مازندرانى [ سند شمارهء 317 ] ، ميرزا رضا قلى دماوندى [ سند شمارهء 496 ] ، سيّد عبد اللّه بهبهانى [ پيشواى برجستهء انقلاب مشروطه سند شمارهء 511 ] ،